
Eski va yangi tizim parallel: sinov davri qanday o'tkaziladi
Yangi tizimga bir kunda o'tish xavfli. Parallel yuritish davri, har kuni nimani solishtirish va eski tizimni qachon yopish mumkinligi haqida.
Yangi tizimga o'tish kuni eski bazani o'chirib, yangisida ishlab ketish ko'pchilikka qulay ko'rinadi. Amalda esa shu kunning o'zida yangi tizimdagi sozlash xatolari, noto'g'ri yuklangan qoldiq va xodimlarning eski odatlari birdan chiqadi, orqaga qaytadigan joy esa qolmaydi. Xavfni kamaytirishning eng oddiy yo'li: bir muddat ikkala tizimni parallel yuritish. Quyida bu davr nima uchun kerakligi, har kuni nima solishtirilishi va eski tizimni qachon yopish mumkinligi haqida.
Parallel davr nima va qancha davom etadi
Parallel davrda omborning har bir hujjati (kirim, chiqim, ko'chirish) ikkala tizimda ham qayd etiladi, kun oxirida esa natijalar solishtiriladi. Bitta tizim «asosiy» bo'lib qoladi: hisobot va hujjatlar hozircha undan olinadi. Ikkinchisi nazorat vazifasini bajaradi. Yangi tizimdagi raqamlar bir necha hafta ketma-ket eskisi bilan mos kelsa, rollarni almashtirish mumkin.
Ishni shunday taqsimlang: omborchi odatdagidek asosiy tizimda ishlaydi, hujjatlarni ikkinchi tizimga esa alohida mas'ul kiritadi, masalan hisobchining yordamchisi. Aks holda omborchilar ikkinchi tizimni «keyinroq» deb qoldiradi va solishtirish ma'nosini yo'qotadi.
Muddatni kunlar bilan emas, voqealar bilan belgilang. Eng kamida bitta oy to'liq yopilishi kerak: oy yopilganda qoldiq, tannarx va hisobotlar birga tekshiriladi va yashirin xatolar shu paytda ko'rinadi. Shartli misol: o'tish oyning boshida bo'ldi, parallel davr birinchi oy yopilguncha davom etadi va hisobchi ikkala tizimdagi oy natijasini solishtiradi. Ish hajmi katta bo'lsa, davrni ombor yoki zonalar bo'yicha bosqichlarga bo'ling: avval bitta ombor parallel yuritiladi, keyin keyingisi.
Bu qo'shimcha mehnat: xodimlar bir ishni ikki marta qiladi. Shuning uchun davr qisqa va aniq maqsadli bo'lishi kerak, «bir yilcha ikkalasida ishlayveramiz» ko'rinishida emas.
Har kuni nimani solishtirish
Solishtirish qisqa bo'lsin, aks holda uni kunlik majburiyat sifatida bajarmay qo'yishadi. Bir kun uchun besh nazorat yetarli:
- Kun hujjatlari soni: kirim, chiqim va ko'chirish ikkala tizimda bir xilmi.
- Umumiy qoldiq miqdori va summasi: ikkala tizimda mosmi.
- Tasodifiy 10 ta pozitsiya: miqdori va narxi mos keladimi.
- Manfiy qoldiq: yangi tizimda paydo bo'ldimi, eskisida bor-yo'qmi.
- Kecha topilgan farqlarning holati: tuzatildimi yoki ochiq qoldimi.
Natijani bitta jadvalga yozing: sana, nazorat, natija, izoh, mas'ul. Shartli qator ko'rinishi: «12-sana: hujjatlar 34 / 34, qoldiq summasi mos, 10 ta pozitsiyadan 9 tasi mos, bitta farq: chiqim hujjati yangi tizimda boshqa omborga yozilgan». Bunday jadval parallel davrning asosiy hujjati, oxirida esa yopish haqidagi qarorning asosi bo'ladi.
Farq topilganda
Farq chiqsa, birinchi savol «qaysi tizim to'g'ri?» emas, «qaysi hujjat farq berdi?». Ko'pincha sabab hujjat bitta tizimga kiritilmagani, boshqa birlikda yoki boshqa sanada kiritilgani bo'ladi. Qoida: har bir farq sabab bilan yozilsin va qaysi tizimda tuzatilishi ko'rsatilsin.
Farqlarni uch guruhga ajrating:
- kiritishdagi xato: hujjat qo'lda tuzatiladi;
- yangi tizimning sozlanishi: buni mutaxassis tuzatadi;
- yuklangan qoldiqdagi xato: qoldiq jadvali qayta tekshiriladi.
Uchinchisi eng og'iri, shuning uchun birinchi haftada u ayniqsa kuzatiladi. Qoldiq noto'g'ri yuklangan bo'lsa, kunlik hujjatlar mos kelgan taqdirda ham farq saqlanib qoladi.
Hal bo'lgan farqni jadvaldan o'chirmang, holatini «yopildi» deb o'zgartiring. Parallel davr oxirida qaysi sabab eng ko'p takrorlangani ko'rinadi va bu o'tishdan keyingi ish qoidalariga o'zgartirish kiritish uchun asos bo'ladi.
Eski tizimni yopish mezonlari
«Hammasi yaxshi ko'rinadi» degan taassurot yetarli emas. Eski tizimni yopishdan oldin quyidagilar bajarilgan bo'lsin:
- kunlik nazoratda oldindan kelishilgan kun soni davomida ketma-ket farq bo'lmagan;
- kamida bitta oy ikkala tizimda yopilgan va natijalar mos kelgan;
- hisobchi va ombor mas'uli kerakli hisobotlarni yangi tizimdan to'liq chiqara olgan;
- eski bazaning to'liq nusxasi saqlangan;
- eski baza o'chirilmagan, faqat ko'rish rejimiga o'tkazilgan.
Xulosa
Parallel davr o'tishni bir martalik tavakkaldan boshqariladigan jarayonga aylantiradi: ikki tizim, beshta kunlik nazorat, sabab bilan yozilgan farqlar va aniq yopish mezonlari. SkladSoft parallel davr uchun nazorat jadvalini tayyorlaydi, kunlik farqlarni sabablar bo'yicha guruhlaydi va o'tishdan oldin qoldiq hamda nomenklaturani tozalab, yuklashga tayyor shaklda topshiradi; yangi tizimni sozlash esa sizning mutaxassisingiz ishi.